I CONSIGLI DI DEL TORRE PER IL
MESE DI APRILE
Tal cjamp - Si lavorin i terens; si mene fûr il ledan, si lu spand e si met la blave e li’ patatis; si finis di sborzà i formenz e i vuardis autunâi, e di solzaju e grapaju, di butâ la jarbe mediche e il zerfòi, di meti vuardi, lin e chianaipe; si met vene, fasùi, cozis, barbabietulis; s’insede pomârs, vîz, morârs; si svangin li’ plantis e si finìs di fa li’ gnovis. Viârs il fin del mês si met in côv i cavalîrs.
Nei orz - Si met melòns, anguris, cudumars, cozis, melanzanis, pevaròns, pomi d’oro, spinazis, salatis, radrìch, puàr, presemul, carotis, ceve, patatis cartufulis ai tardîv; si plante li’ radris dei spargs; si traplante verzis, verzutìns, capûs, caulifiori, selino, ceve.
MESE DI MAGGIO
Tal cjamp - Si continue a meti blave, fasùi, côzis e
patatis; si sappe e si ladre la blave e li’ patatis mitudis d’avrîl; si
netin lis vîz da medanis di sot, che robin j’umôrs ai chiâs; si racuèi il
ravizòn; si met soròs e sorghete; si tae l’arbe rosse, e si met daûr il
brigantìn; si tegnin nez i formenz e i lins; si continue a insedà vîz e morârs.
A spacà i torteòns! chei pindui sulli’ strezis dinotin trascuranze e
poltronarìe.
A sborzà i formenz! sborzà a timp prin che l’arbàz vadi in semenze, se olês
netà li’ tiaris da cheste peste dai racolz. Maduride la semenze, cheste a
chiad, e la zizanie a è multiplicade lis mil voltis par l’an daûr. Savarês,
che une sole giambe di giardòn par esempli, a spand nuje manco che trentecinch
mil semenzis; e une di confenòn, sesante mil granèi!
Nei orz - Si continue a semenà salatis par l’istât, indivie, radrich, fasùi, côzis, brocui, cudumars, capûs e verzis d’autùn; si traplante caulifiori, selino, salatis, pomi d’oro, pevaròns, melanzanis etc.
MESE DI GIUGNO
Tal cjamp - Si sape e si ladre la blave, il soros e li’
patatis; si tàe il vuardi, la siale, il ravizon; plui tard si sesole il formènt,
la vene, e si met cinquantìn, raùz, sarasìn, sorghete, fasùi, mei, panìz
par mangiadure; si racuèi il lin e la semenze de’ jarbe rosse, si sèin i rivài
e i prâz di doi tais; si continue a movi la tiare sot lis vîz e i morârs.
Ingrumàit polvar di strade par spàndilu a timp oportùn sui prâz.
Profitàit de’ prime ploe par stirpâ la vràe.
Nei orz - Si semene brocui raùz, caulifiori, caulerave, rati, verzis, e indivie di autùn; si continue a semenâ salatis, radrìchs, ravanèi, ecc. e a traplantâ selino, caulifiori, arbuzis rosis; si dà la tiare ai fasùi, ai cesaròns, e a ce che fas bisugn; si spade i cudumars, li’ côzis, i melòns etc.; si giave l’ài, la ceve; si semene salatis e carotis d’unviâr; si plante verzis, brocui e capûs d’unviâr.
MESE DI LUGLIO
Tal cjamp- Si tae la vene, si met saròs e sarasìn; si
sape e si ladre il cinquantìn; si met ravizòn, raùz, fasui cinquantìns; si
pastane plante; si semene par mangiadure freschie blave, saròs, sènape, mei,
paniz, vezis cun siale; si met favate par arâle sot; si racuèi la fave, la
favate, lis linz, la lintôse, li’ vezis, e si fâs la prime racolte di fasui;
si cuèi il lin vernadi e marzûl; viârs la fin del mês si scomenze a butâ
l’arbe rosse, a insedâ a voli durmìnt; si met da bande la bule par spàndile
a so timp sui prâz.
I fasui, che lais cumò racueìnt, fâju sujâ all’ombre. Sujânju al soreli
in primure, s’indurisin, no doventin mai tenars cul bulì.
Nei orz - Si semene indìvie d’unviâr, brocui, ravanêi, raùz, carotis, cesaròns, spinazis, caulifiori bunorîvs di vendèmis; si continue a traplantâ verzis, brocui capûs, caulirave, indìvie; si giave l’ài, la ceve: li’ patatis bunorìvis; si dà la tiare ai artichiòcs zovins; si tae il fust a chei che an frutât; si spade i cudumars, i melòns etc. si prepare la tiare par semenâ e traplantâ li’ verduris d’autùn.
. A cui che al à vòe di fâlu, bon lavôr!
© Copyright > 2000 - ® All Studio